برج نوری یا برج روشنایی سازه ای فلزی و مرتفع است که با استفاده از فونداسیون بتنی به زمین متصل می شود و نقش مهمی در نورپردازی جاده ها، معابر، پارک ها و… ایفا می کند. دکل های روشنایی انواع مختلفی دارند؛ برای مثال از نظر ارتفاع از 6 تا 70 متر ابعادشان متغیر است. همچنین از این نظر قابل حرکت دادن هم، به دو نوع برج نوری سیار و ثابت تقسیم می شوند. برج های نوری ساختاری پیچیده دارند و از قسمت های مختلفی تشکیل می شوند. در این مقاله به معرفی اجزای سازنده برج های روشنایی و کاربرد هر قسمت می پردازیم. علاه بر این قیمت انواع برج نوری را معرفی می کنیم تا شما این ابر قدرت های نورپردازی را بهتر بشناسید و بتوانید با آگاهی بیشتری برای خرید این محصولات تقسیم بگیرید.
برج روشنایی یا برج نوری چیست؟
برج نور، که گاهی به آن برج روشنایی یا دکل نوری نیز گفته میشود، یک سازه فلزی مرتفع است که برای تأمین روشنایی در محوطههای بزرگ طراحی شده است. این برجها معمولاً در ارتفاع ۶ متر تا ۷۰ متر ساخته میشوند و نقش کلیدی در روشن کردن پارکها، استادیومها، بزرگراهها، کارخانهها و فرودگاهها ایفا میکنند.
طبق آمار وزارت راه و شهرسازی، در ایران بیش از ۷۰ درصد پروژههای بزرگ از برجهای نوری برای تامین روشنایی و ایمنی در شب استفاده میکنند. امروزه از چراغ های LED در برج های نوری استفاده می شود و به این ترتیب در مصرف انرژی و هزینه های مربوطه صرفه جویی می شود. حال که اهمیت این برج های روشنایی را درک کردیم، بیایید ببینیم این سازه ها از چه اجزایی تشکیل میشوند و هر کدام چه نقشی دارند.
قیمت انواع برج نوری
برج نوری 6 متری، برج روشنایی 18 متری، برج نور 12 متری و … هرکدام قیمت های متفاوتی دارند؛ چراکه هر چه ارتفاع برج بیشتر می شود میزان مواد اولیه بکار رفته بیشتر شده و قیمت هم افزایش می یابد. قیمت برج های نوری به عوامل مختلفی بستگی دارد که یکی از مهم ترین آن ها نوسانات بازار است. برخی سایت ها قیمت حدودی این محصولات را درج می کنند ولی آنچه مهم است این است که بدانید این قیمت ها دقیق نیستند. برای اطلاع از قیمت دقیق انواع برج روشنایی متحرک و ثابت یا برج نورهای تلسکوپی و استادیومی به وب سایت لئوپارک مراجعه کنید یا با ما تماس بگیرید:
اجزای اصلی برج روشنایی
1- فونداسیون بتنی
همانطور که در بالا اشاره کردیم به دلیل ارتفاع زیاد، برج های نوری به پایه ای بتنی نیاز دارند تا محکم به زمین متصل شوند. پایه یا فونداسیون، اولین و مهمترین جزء در ساختار برج روشنایی است که مسئولیت تحمل وزن کل سازه و مقاومت در برابر بادهای شدید را بر عهده دارد. فونداسیون برج نوری از بتن مسلح ساخته میشود و در عمق زمین (حدود ۱ تا ۳ متر بسته به ارتفاع برج) قرار میگیرد. انواع فونداسیون شامل دو نوع می باشد:
- فونداسیون ریختگی: این نوع فونداسیون در محل اجرای پروژه ساخته میشود. در مواردی که احتمال جابجایی نداشته باشیم و زمان لازم برای اجرای فونداسیون را داشته باشیم، از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است که از فونداسیون ریختگی( اجرا در محل) استفاده شود.
- فونداسیون پیشساخته: برای پروژه هایی که سرعت بالا اهمیت دارد و محدودیت زمانی وجود دارد، استفاده از فونداسیون های آماده یا پیش ساخته توصیه می شود. اجرای این نوع فونداسیون شامل مراحل آرماتوربندی، نصب بولت ها، لوله گذاری، لوله گذاری و بتن ریزی می باشد.
طبق استانداردهای وزارت نیرو، فونداسیون باید حداقل ۴۰۰ کیلوگرم بر متر مکعب سیمان داشته باشد تا در برابر زلزله مقاوم باشد. بدون یک پایه محکم، کل برج نوری ناپایدار خواهد بود و این نقص را نمی توان با ضخیم کردن قطر بدنه برج یا دهانه پایینی آن برطرف کرد.
2- ستون اصلی برج نوری ( بدنه)
بدنه برج نوری از ورق فولاد ST37 با طراحی چند وجهی و پوشش گالوانیزه گرم ساخته میشود تا در برابر خوردگی و شرایط جوی مقاوم باشد. ستون اصلی دکل های روشنایی ساختاری یکپارچه ندارد و از قطعات استوانه ای شکل مجزایی که به صورت تودرتو داخل یکدیگر قرار میگیرند، تشکیل می شوند. به این ترتیب که انتهای یک قطعه (با قطر کمتر) داخل ابتدای قطعه دیگر با قطر بزرگتر قرار میگیرد. برای مثال برج نوری 9 متری از دو قطعه 4.75 متری و برج نوری 12 متری از دو قطعه 6 متری تشکیل می شود که در محل اتصال قطعات به یکدیگر اورلپ صورت می گیرد. قطر این قطعات از پایین به بالا کاهش می یابد.
3- هد یا سبد
هد یا سبد قسمت بالایی برج است که پروژکتورها روی آن نصب میشوند. اگر برج نوری دارای سبد متحرک باشد به آن برج نوری سبد متحرک می گویند و اگر هم سبد آن کاملا ثابت باشد، به آن برج نور سبد ثابت می گویند. برج های روشنایی سبد متحرک به سه دسته کلی تقسیم می شوند: برج نوری دستی ( 6 تا 12 متر) که در آن بالا و پایین کردن سبد حامل پروژکتورها با استفاده از وینچ و هندل صورت می گیرد. برج نوری دستی – برقی که در آن حرکت دادن سبد با استفاده از گیربکس و دریل صورت می گیرد و معمولا برج های 9 تا 18 متر از این نوع هستند. برج نوری برقی که مجهز به تابلو برق و موتور الکتریکی است و حرکت سبد در آن تنها با فشار دادن دکمه صورت می گیرد. این مدل دکل روشنایی نیاز به نیروی انسانی را کم می کند و کار تعمیر و تعویض پروژکتورها را به میزان قابل توجهی آسان می کند، با این حال برای مناطقی که در آن دسترسی به انرژی برق محدود است یا قطعی مکرر برق وجود دارد، ایده آل نیست.
روی سبد چه لامپ هایی نصب می شود؟
سبد یا هد برج های نوری شامل قابهای شش الی هشت ضلعی هستند که ظرفیت ۴ تا ۲۴ پروژکتور را دارد. انواع لامپ های مورد استفاده در برجهای روشنایی شامل لامپ های بخار سدیم و لامپ LED می باشد:
- لامپهای بخار سدیم: نوعی لامپ تخلیه الکتریکی حاوی بخار سدیم است که با عبور جریان برق، نور زرد درخشان تولید میکند.
- لامپهای LED: جایگزین مدرن برای لامپهای بخار سدیم با مصرف انرژی بسیار کمتر (حدود ۵ برابر کمتر) و طول عمر بالا (حدود ۵۰,۰۰۰ ساعت). این لامپ ها عاری از هرگونه مواد سمی مانند جیوه هستند برای امروزه برای روشنایی فضاهای شهری بسیار مورد استفاده قرار می گیرند.
4- سیستم بالابر
در برجهای روشنایی سبد متحرک، سیستم بالابر به حرکت سبد حامل پروژکتورها در راستای عمودی کمک می کند. این سیستم شامل سیم بکسل، گیربکس، الکتروموتور (در نوع برقی) و سیستم قفل ایمنی است. در ادامه در مورد هریک از این اجزا بیشتر توضیح می دهیم:
- سیم بکسل فولادی: از جنس فولاد گالوانیزه و مقاوم در برابر زنگزدگی و خوردگی. قطر آن معمولاً ۵ تا ۸ میلیمتر است، بسته به وزن سبد و تعداد پروژکتورها. سیم بکسل نقش اصلی را در بلند کردن و پایین آوردن سبد ایفا میکند و به صورت عمودی در امتداد ستون برج حرکت میکند.
- گیربکس: مجموعه ای شامل چندین چرخ دنده، میله شفت، بلبرینگ و کلاچ است که با انتقال نیروی جنبشی از چرخ دنده کوچک به چرخ دنده بزرگ، سرعت را کاهش داده و به قدرت می افزاید. به این ترتیب بالا و پایین کردن سبد را سریع و راحت تر می کند.
اینترلاک (Interlock) : یک سوئیچ ایمنی است که حرکت سبد را فقط در شرایط ایمن (مانند بسته بودن درها یا عدم وجود مانع) امکان پذیر می کند. برای مثال میکروسوئیچهایی که درب سبد را قفل میکنند و از حرکت اضافه جلوگیری میکنند؛ از نوع قفل های اینترلاک هستند.
- پاراشوت (Parachute Brake): یک مکانیزم ترمز اضطراری شبیه چتر نجات که در صورت قطع برق، پاره شدن سیم بکسل یا سرعت بیش از حد، سبد را فوراً متوقف میکند.
| نوع برج | اجزای کلیدی | مزایا | کاربردها |
|---|---|---|---|
| ثابت | پایه، ستون، هد ثابت، پروژکتور | هزینه کمتر، نصب آسان | پارکهای کوچک، خیابانها |
| متحرک | پایه، ستون، هد متحرک، سیستم بالابر، تابلو برق | نگهداری آسان، ایمنی بالا | استادیومها، کارخانهها |
5- تابلو برق و الکتروموتور
تابلو برق و موتورالکتریکی در برج نورهای برقی، مانند برج نوری 24 متری وجود دارند. تابلو برق در واقع محفظه ای است که تجهیزات برقی داخل آن قرار می گیرد و ایمنی برج نور را افزایش می دهد؛ چرا که یکی از مهم ترین وظایف تابلو برق ها این است که در صورت بروز اتصالی، جریان برق را قطع کرده از بروز حادثه جلوگیری می کند. این بخش درست مثل کنتورهای برق خانگی، نقش مهمی در توزیع جریان برق به پروژکتورها و الکتروموتور ایفا می کند. از مهم ترین اجزای تابلو برق می توان به کنتاکتور، بی متال، رله و ترانس جریان اشاره کرد.
6- اجزای ایمنی
اجزای ایمنی دکل روشنایی شامل میله برقگیر (برای جلوگیری از صاعقه)، چراغ چشمکزن و کلاهک بارانگیر هستند. چراغ چشمکزن ( آلارم ) جهت بهتر دیده شدن دکل روشنایی و دانستن ارتفاع آن، بالای سبد نصب می شود. اگرچه نصب این بخش ضروری نیست با این حال استفاده از آن امنیت هواپیماها را تامین می کند.
نتیجه گیری
برج نوری به عنوان یکی از کلیدیترین سازهها برای تأمین روشنایی معابر، پارکها، استادیومها و بزرگراهها نقش حیاتی در صرفهجویی انرژی و افزایش ایمنی شبانه ایفا میکند. اجزای اصلی برج های روشنایی شامل: فونداسیون بتنی مقاوم، ستون اصلی چندوجهی گالوانیزه، هد یا سبد متحرک/ثابت مجهز به لامپهای LED و بخار سدیم، سیستم بالابر، تابلو برق و اجزای ایمنی مانند میله برقگیر و چراغ چشمکزن است. قیمت برج نوری تحت تأثیر نوسانات بازار و کیفیت مواد اولیه قرار دارد، برای خرید برج نوری با کیفیت و اطلاع از قیمت دقیق انواع برج روشنایی با کارشناسان لئوپارک تماس بگیرید.
