اندازه مفید و غیرمفید برج نوری | بهترین گزینه برای خرید برج نور
یکی از مهمترین نکاتی که هنگام خرید برج نوری باید به آن توجه شود، اندازه مفید و اندازه غیرمفید برج نوری است. بسیاری از خریداران تنها به عدد ارتفاع کلی برج توجه میکنند، در حالی که آنچه مستقیماً روی کیفیت روشنایی و کارایی پروژه تأثیر دارد، ارتفاع مفید برج نوری است. شناخت تفاوت این دو مفهوم به شما کمک میکند انتخابی دقیقتر، ایمنتر و مقرونبهصرفهتر داشته باشید.
در این مقاله بهصورت کامل توضیح میدهیم اندازه مفید و غیرمفید برج نوری چیست، چه تفاوتی دارند و کدام گزینه برای پروژه شما بهترین انتخاب است.

اندازه مفید برج نوری چیست؟
اندازه مفید برج نوری به بخشی از ارتفاع برج گفته میشود که بهصورت عملی در روشنایی محیط نقش دارد. این ارتفاع معمولاً از سطح زمین تا محل نصب سبد پروژکتورها محاسبه میشود؛ یعنی همان نقطهای که نور از آن تابیده میشود.
به بیان سادهتر، اندازه مفید همان ارتفاعی است که:
-
پرژکتورها در آن نصب شدهاند
-
نوردهی واقعی و مؤثر انجام میشود
-
پوشش نوری محیط را تعیین میکند
برای مثال، در یک برج نوری 12 متری ممکن است اندازه مفید آن حدود 10.5 تا 11 متر باشد و مابقی ارتفاع مربوط به بیس پلیت یا بخشهای غیرقابل استفاده باشد.
اندازه غیرمفید برج نوری چیست؟
اندازه غیرمفید برج نوری شامل بخشهایی از سازه است که در فرآیند نورپردازی نقشی ندارند اما برای استحکام، نصب و ایمنی ضروری هستند. این بخشها معمولاً شامل موارد زیر میشوند:
-
بیس پلیت (صفحه اتصال به فونداسیون)
-
قسمت فرو رفته داخل فونداسیون
-
بخشهای ساختاری بدون تأثیر مستقیم در نوردهی
این ارتفاع اگرچه برای ایستایی برج کاملاً ضروری است، اما نباید با ارتفاع مفید اشتباه گرفته شود؛ چون تأثیری در میزان روشنایی ندارد.

چرا برج های نوری اندازه مفید و غیر مفید دارند؟
اینکه چرا تولید کنندگان در طراحی و ساخت برج های نوری مرتفع ( 18 متر به بالا) اندازه مفید و غیر مفید را مطرح می کنند؛ به ساختار تلسکوپی برج نوری بر می گردد.
برج های نوری سازه هایی مرتفع هستند که ساختاری یکپارچه ندارند؛ به عبارت دیگر بدنه این برج ها از قطعات استوانه ای مجزایی ساخته میشود که از پایین به بالا قطرشان کاهش مییابد. این طراحی به این دلیل است که قسمت پایینی برج نیاز به استحکام و پایداری بیشتری دارد؛ چراکه باید وزن کل سازه و فشارهای محیطی مثل باد را تحمل کند. در مقابل، قسمتهای بالایی که بار کمتری را تحمل میکنند، با قطر کوچکتر طراحی میشوند تا هم وزن کل سازه کاهش یابد و هم از نظر اقتصادی مقرون به صرفه باشد.
قطعات مختلف برج نوری به صورت تودرتو داخل یکدیگر قرار میگیرند. به عبارت دیگر، انتهای یک قطعه داخل ابتدای قطعه دیگر قرار میگیرد. این دو بخش با استفاده از پیچ و مهره یا جوشکاری به هم متصل میشوند که به آن اورلب می گویند.
هرچه ارتفاع برج نوری بیشتر باشد، تعداد قطعات تشکیل دهنده سازه و تعداد اورلب ها بیشتر می شود، به این ترتیب بخشی از طول قطعات پنهان شده و ارتفاع نهایی سازه کاهش مییابد. برای مثال، در برج نوری 20 متری غیر مفید، اگر هر قطعه 5 متر طول داشته باشد و 1 متر از هر قطعه برای اورلب استفاده شود، ممکن است ارتفاع مفید فقط 16 یا 17 متر باشد. اما در طراحی مفید، تولید کننده این کاهش ارتفاع را به حداقل می رساند.
فایده اورلب در برج های نوری مرتفع
همپوشانی قطعات تشکیل دهنده برج نوری که اصطلاحا به آن “اورلب” می گویند، استحکام برج را در برابر نیروهای خارجی مانند باد یا زمین لرزه افزایش میدهد. همچنین این نوع اتصال، فشار را به طور یکنواخت در سازه پخش می کند و از افزایش فشار در یک نقطه جلوگیری میکند.

برج نوری 18 متری مفید و غیر مفید
برج نوری 18 متری مفید از سه قطعه 6 متری به علاوه یک قطعه 2 متری (برای اولب) تشکیل می شود که در نهایت ارتفاع مفید سازه 18 متر می شود. در مقابل، برج نور 18 متری غیر مفید از سه قطعه 6 متری تشکیل می شود که حدودا دو متر آن برای اتصال قطعات به یکدیگر اولب می شود و ارتفاع نهایی سازه به 16 متر می رسد.
اندازه مفید برج نوری: 20 متر = 2 متر + 3 متر × 6 متر
اندازه غیر مفید برج نوری: 18 متر = 3 متر × 6 متر
برج نوری 20 متری مفید و غیر مفید
برج نوری 20 متری مفید از چهار قطعه 6 متری تشکیل می شود که با احتساب اورلب نهایتا ارتفاع سازه 20 متر می شود.
برج نوری 24 متری مفید و غیر مفید
برج نوری 24 متری مفید از پنج قطعه 6 متری تشکیل می شود که پس از اتصال قطعات و اعمال اورلب ارتفاع کلی سازه 24 متر می شود. در حالی که برج نوری نوری غیر مفید از چهار قطعه شش متری تشکیل می شود که پس از اتصال قطعات به یکدیگر ارتفاع سازه کمتر از 24 متر می شود.
برج نوری 30 متری مفید و غیر مفید
برج نوری 30 متری نیز در دو اندازه مفید و غیر مفید طراحی می شود. برج نوری 30 متری مفید از شش قطعه 6 متری تشکیل می شود که با احتساب اورلب، ارتفاع نهایی 30 متر به خریدار تحویل داده می شود. در برج نوری 30 متری غیر مفید که از پنج قطعه 6 متری تشکیل می شود، ارتفاع نهایی سازه از 30 متر کمتر می شود چرا که مقداری از طول سازی صرف اورلب قطعات می شود.
اندازه مفید برج نوری: 30 متر = 6 متر × 6 متر
اندازه غیر مفید برج نوری: 25 متر = 5 متر × 6 متر
ارتفاع مفید یا غیر مفید؛ کدام در خرید برج نور اهمیت دارئ؟
انتخاب اندازه مفید یا غیر مفید برای خرید برج های نور معایب و مزایای خاصی دارد:
ارتفاع مفید برج نوری باعث میشود نورپردازی به شکل بهتری انجام شود. این ویژگی امکان پوشش نوری گستردهتری را فراهم میکند و برای پروژههایی که نیاز به روشنایی یکنواخت و وسیع دارند، ایدهآل است. با این حال، استفاده از برج نوری با ارتفاع مفید معمولاً هزینه بالاتری دارد، زیرا نیاز به مواد بیشتر و طراحی پیچیدهتر است. همچنین وزن سازه به دلیل استفاده از قطعات اضافی افزایش مییابد که ممکن است نصب و حملونقل سازه را دشوارتر و گرانتر کند.
برج نوری با ارتفاع غیر مفید، از نظر هزینه مقرونبهصرفهتر است. در این نوع برج نور به دلیل استفاده از قطعات کمتر، وزن سازه کاهش مییابد و این امر نصب و جابهجایی آن را سادهتر و ارزانتر میکند. در مقابل، یکی از اصلیترین معایب این نوع برج نوری، ارائه ارتفاع کمتر از انتظار خریدار است؛ مثلاً دریافت 16 متر سازه به جای 18 متر سفارش دادهشده. این کاهش ارتفاع میتواند کارایی نورپردازی را تحت تأثیر قرار دهد و پوشش نوری مورد نیاز را تأمین نکند. به طور کلی، خرید برج نوری با اندازه مفید معمولاً به نفع خریدار است، زیرا خریدار دقیقاً همان چیزی را که سفارش داده دریافت میکند.
جمع بندی
برجهای نوری، سازههای فلزی مرتفعی هستند که از قطعات استوانهای مجزایی تشکیل می شوند، این قطعات داخل یکدیگر قرار می گیرند و با استفاده از پیچ و مهره یا جوشکاری به هم متصل میشوند که به آن اورلب می گویند. در ارتفاعات 18 متر به بالا، دستهبندی”مفید” و “غیر مفید” برای برج های نوری مطرح میشود: اندازه مفید یعنی ارتفاع خواسته شده توسط خریدار (مثل 20 متر) پس از اورلب قطعات کاملاً حفظ شود، در حالی که اندازه غیر مفید به دلیل همپوشانی قطعات، ارتفاع کمتری (مثل 18 متر یا 16 متر ) ارائه میدهد.



